آلرژی به مواد دندانپزشکی و مواد ترمیمی اگر چه خیلی شایع نیست اما در برخی افراد اتفاق میافتد. توجه داشته باشید که هر ماده ای احتمال ایجاد واکنش آلرژی در بدن را دارد و مواد دندانپزشکی نیز از این قاعده مستثنی نیست.
حساسیت آلرژیک باعث ایجاد التهاب میشود. در صورتی که یک بیمار به مواد دندانپزشکی حساسیت داشته باشد، واکنش التهابی به خصوص در بافتهای دهان او و به خصوص در نواحی که به مواد ترمیمی نزدیکتر است مانند لثه پدیدار میشود. ایجاد التهاب در لثه پیرامون روکش یا ترمیمهای دیگر امری متداول است.
اولین عامل التهاب در دهان، جرم و پلاک محسوب میشود و به همین علت دندانپزشک پیش از ترمیم دندان، ممکن است جرم گیری انجام دهد تا التهاب لثه برطرف شود. اما در صورتی که عامل التهاب مواد ترمیمی باشد التهاب با وجود جرم گیری باز هم بهبود نمییابد.
مواد دندانپزشکی ممکن است باعث ایجاد حساسیت شوند. شدت حساسیت به مواد در هر فردی متفاوت است. با این حال حساسیت به برخی از مواد خاص در سرتاسر دنیا بیشتر و محتملتر است. علایم حساسیت ممکن است بلافاصله پس از مواجهه با ماده آلرژی زا اتفاق بیفتد و یا مدتی طول بکشد تا علائم ایجاد شود.
بسیاری از افراد به فلزات واکنش نشان میدهند چرا که قبلاً بدن آنها با آن فلز مواجه شده است. برای مثال بسیاری از زنانی که گوشواره های بدلی از جنس نیکل استفاده کرده و به آن حساسیت نشان داده اند، بدنشان به روکش دندان حاوی نیکل نیز واکنش نشان میدهد.
فلزات زیادی در دندانپزشکی وجود دارد که باعث حساسیت میشود. از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- جیوه مورد استفاده در پرشدگی نقرهای (آمالگام)
- کادمیوم مورد استفاده در برخی مواد دندان مصنوعی
- نیکل مورد استفاده در روکش و برخی انواع دندان مصنوعی
- برلیوم مورد استفاده در روکش
علائم آلرژی
- واکنش پوستی مانند خارش، جوش، قرمزی، پوسته پوسته شدن، خشکی پوست و اگزما
- علائم غشای مخاطی دهان از جمله احساس سوزش، احساس طعم فلزی، پر خون شدن، ترک خوردن غشای مخاطی
- التهاب یا علائم تنفسی از جمله التهاب مری و آسم
- علائم عمومی مانند ضعف، اسهال، حالت تهوع و سرگیجه
- علائم چشم مانند ورم ملتحمه، خارش چشم، آبریزش و خشکی چشم
- ریزش مو
- علائم گوارشی
تشخیص آلرژی
معمولاً تشخیص آلرژی توسط متخصص پوست انجام میشود. پیش از انجام درمان دندانپزشکی مهم، توصیه میشود به متخصص پوست مراجعه کنید تا مطمئن شوید استفاده از مواد ترمیمی دندانپزشکی برای دهان شما مشکلی ایجاد نمیکند. به طور کلی تست آلرژی ممکن است برای پیشگیری از آلرژی و یا تشخیص آن انجام شود.
دو آزمایش برای شناسایی آلرژی وجود دارد: تست پوست و تست تحریک لنفوسیت.
در تست پوستی برخی فلزها یا مواد مورد آزمایش، به ترتیب در تماس با پوست قرار گرفته و با پلاستر ثابت میشود. اندازه و نوع تغییر احتمالی میتواند به شناسایی حساسیت به برخی مواد کمک نماید.
تست تحریک لنفوسیت، بر این واقعیت استوار است که مواد آلرژی زا موجب تولید لنفوسیتهای نوع T میشوند که در تماس مکرر با این مواد فعال میشوند. در این روش فعالیت لنفوسیتها در محیط آزمایشگاهی با آزمایش خون ارزیابی میشود.
آلرژی به آمالگام
آلرژی به آمالگام مسئله ای است که از سالها پیش مطرح شده و همچنان مورد بررسی قرار دارد. یافته مهمی که از تحقیقات به دست آمده این است که مقدار آمالگام که در دندانپزشکی مورد استفاده قرار میگیرد از نظر سمی بودن بی خطر است اما احتمال آلرژی به آمالگام وجود دارد.
آلرژی به کامپوزیت
این مواد پر کننده دندان از نظر زیبایی بسیار مناسب هستند و جایگزین خوبی برای آمالگام به خصوص در دندانهای جلویی که در معرض دید قرار دارند، محسوب میشود. با این حال باید در نظر داشته باشید که کامپوزیت حاوی bis-GMA است که میتواند واکنش حساسیتی در افراد حساس ایجاد نماید.
طلا یکی از مطمئنترین مواد در دندانپزشکی محسوب میشود اما متأسفانه هزینه آن بسیار بالا بوده و از طرفی از نظر زیبایی چندان مورد پسند نیست. تلاش برای تولید مواد بدون bis-GMA ادامه دارد اما براساس تحقیقات صورت گرفته هنوز مواد مطمئنتر از این نوع کامپوزیت پیدا نشده است. زیرکونیا یکی از مواد بسیار مطمئن و بی خطر است که احتمالاً میتواند جایگزین خوبی باشد.
مطالب مرتبط
آخرین مقالات
علت التهاب مغزی + تشخیص و درمان
التهاب مغزی چیست التهاب مغز یا آنسفالیت عموماً به دلیل عفونت ویروسی ایجاد می شود. این بیماری که معمولاً به عنوان «تب مغزی» نیز…