اگر شما بهطور مداوم احساس خستگی، حواسپرتی و تغییر خلقوخوی دارید و به زبان ساده احساس میکنید دچار مشکل غیرقابل توضیحی شدهاید، ممکن است بهنوعی از “مه مغزی” مبتلا شده باشید. مغز مهآلود عارضه ناخواسته جانبی سبک زندگی صنعتی ما محسوب میشود. متأسفانه امروزه، به دلیل مصرف غذاهای آماده، فراوریشده و گوشتهایی که در کارخانهها فراوری میشوند، همچنین عادتهای نامناسب و فعالیتهایی که امروزه اوقات خود را صرف آنها میکنیم، سلامت مغز ما مورد تهید قرارگرفته است.
درصد بالایی از افراد، از کمبود مواد مغذی، مصرف بیشازحد قندها، کمبود خواب و حجم بالایی از استرس رنج میبرند، همه این عوامل سطح انرژی افراد را کاهش میدهد. مغز انسان برای سلامتی خود نیازمند داشتن جریان ثابتی از ویتامینها، مواد معدنی، اسیدهای آمینه، اسیدهای چرب ضروری و گلوکز بهدستآمده از کربوهیدراتهای پیچیده است، علاوه بر آن نیازمند داشتن استراحت و تمدد مجدد اعصاب است. خوشبختانه، مغز مهآلود بیماری قابل درمان و جبرانی است. تقریباً مثل همه بیماریهای مرتبط با سلامتی، درمان این بیماری نیز با پرداختن به شرایط زمینهای سلامت، ازجمله اصلاح رژیم غذایی، کاهش سطح استرس، داشتن خواب کافی و افزایش سطح فعالیتهای بدنی شروع میشود.
اگر شما دچار علائم مغز مهآلود شدهاید، میتوانید با متخصص مغز و اعصاب مشورت کرده تا در خصوص غلبه بر آن و یا کنترل بهتر علائم، به راهکارهای مناسب درمانی دست یابید. از آنجاکه بیماریها و شرایط متعددی میتوانند در بروز این حالت مؤثر باشند، بهتر است در خصوص علائم خود با پزشک به گفتوگو بپردازید. اگر پزشک تشخیص دهد که علائم مغز مهآلود شما ناشی از شرایط روحی و استرس است، آنگاه مطمئن خواهید شد که شرایط شما ناشی از بیماری و یا شرایط فیزیولوژیک نمیباشد. برای دریافت اطلاعات بیشتر دربارهی روشهای درمانی ما در کلینیک تخصصی مغز و اعصاب دکتر سخابخش و یا رزرو نوبت میتوانید با ما از طریق شماره 02188415320 تماس حاصل فرمایید.
فهرست مطالب
- 1 علل بروز مغز مهآلود
- 1.1 خواب
- 1.2 رژیم غذایی
- 1.3 هورمونها
- 1.4 بیماریها
- 1.5 داروها
- 2 علائم
- 3 درمان مغز مهآلود
- 3.1 درمانهای طبیعی برای پایان دادن به مغز مهآلود
- 3.2 مکملهایی برای کمک به بهبود مغز مهآلود
- 3.3 محرکها
علل بروز مغز مهآلود
مغز مهآلود میتواند در اثر اختلال در هر یک از موارد زیر ایجاد شود:
خواب
اولین و مهمترین عامل در این زمینه خواب ناکافی محسوب میشود. جای تعجب نیست که اگر بهاندازه کافی نخوابید، بهاحتمالزیاد همیشه احساس خستگی و ذهن مهآلود خواهید داشت. همه ما هر شب بین هفت تا نه ساعت خواب باکیفیت نیاز داریم تا بتوانیم از یک ذهن شفاف برخوردار گردیم، معمولاً نیاز کودکان و نوجوانان حتی از این مقدار نیز بیشتر است.
رژیم غذایی
اگر شما بهطور منظم از یک خواب خوب برخوردار هستید، اما هنوز هم دچار علائم مغز مهآلود مانند خستگی مداوم و انگیزه پایین هستید، کیفیت رژیم غذایی شما میتواند عامل علائم شما باشد. کمبود مواد مغذی، مصرف غذاهای شیرین (قند زیاد)، الکل، مصرف بیش از حد کربوهیدراتهای تصفیهشده و کافئین بیش از حد میتواند در عملکرد مغز شما مؤثر باشد. با اینحال شایعترین عوامل تحریکی مغز مهآلود بر طبق گزارشات عبارتاند از: خستگی، کمبود خواب، ایستادن طولانیمدت، کمآبی بدن و احساس ضعف.
هورمونها
مغز و کل بدن ما وابسته به تنظیم بودن و عملکرد صحیح هورمونها هستند. هورمونهایی که بر یکدیگر اثر گذاشته و سطح خود را کنترل میکنند. اگر سطح یکی از هورمونهای بدن بیشازحد افت کند (برای مثال، کاهش سطح ” سروتونین ” به دلیل مصرف بسیار کم کربوهیدراتها) و یا بیشازحد بالا رود (مانند افزایش سطح هورمون “کورتیزول” در اثر عوامل استرسزا)، ممکن است کل سیستم بدن دچار اختلال گردد. ایجاد توازن مجدد در این عوامل شیمیایی بدن، میتواند عملکرد مغز را ارتقا بخشد.
بیماریها
عامل دیگری که علائم مغز مهآلود را افزایش میدهد و شما را از داشتن یک شخصیت طبیعی و بانشاط محروم میسازد، التهاب است. التهاب ریشه و علت بسیاری از بیماریها محسوب میشود. التهاب در اثر فعالیت خفیف و بیشازحد سیستم ایمنی ایجاد میشود و با بسیاری از اختلالات روحی و ذهنی ما در ارتباط است، از جمله: افسردگی، بیماری آلزایمر، بیماری زوال عقل یا دمانس و بیخوابی.
بر اساس یک نظریه در خصوص علت زمینهای علائم ذهن مهآلود، سطوح بالای مولکولهای التهابی، از جمله آدیپوسیتوکین و هیستامینها، موجب تحریک میکروگلیای فعال میشود. میکروگلیای فعال معمولاً در مغز کودکان مبتلا به اوتیسم و سایر بیماریهای ذهنی و روانی یافت میشود. همچنین به نظر میرسد “میکروگلیای فعال با هورمون آزادکننده کورتیکوتروپین” در ارتباط باشد، بسیاری از اختلالات روانی به این هورمون مربوط میشود.
داروها
همچنین در نظر داشته باشید که برخی از داروها میتوانند در بروز مغز مهآلود مؤثر باشند، از جمله داروهای ضدافسردگی، محرکها، خوابآورها، داروهای ضد روانپریشی و حتی داروهای فشارخون. اعتقاد بر این است که بسیاری از این داروها التهاب مغز را افزایش داده و در عملکرد هورمونها اختلال ایجاد میکنند. اگر شما بهطور منظم از داروی تجویزشده استفاده مینمایید و در کنار آن دچار تغییرات در خلقوخوی و سطح انرژی شدهاید، با پزشک خود مشورت کرده تا علائم مغز مهآلود را به حداقل ممکن برسانید.
علائم
افراد مبتلا به مغز مهآلود عموماً دچار عدم شفافیت ذهنی، عدم آرامش، بدبینی و کاهش انگیزه میشوند. مغز مهآلود بهراحتی میتواند انگیزه، نشاط و شادی شما را برباید و در مقابل احتمالاً علائمی همچون اضطراب و افسردگی را افزایش میدهد.
علائم مغز مهآلود معمولاً عبارتاند از:
- کمبود انرژی و یا خستگی (از جمله سندرم خستگی مزمن)
- تحریکپذیری
- اختلال در تمرکز
- سردرد
- فراموشی و ایجاد مشکل در به خاطر سپردن اطلاعات
- انگیزه پایین، احساس ناامیدی و یا افسردگی خفیف
- اضطراب
- گیجی و منگی
- اختلالات مرتبط با خواب در طول شب و یا بیخوابی
- سخت بودن فعالیتهای بدنی
درمان مغز مهآلود
در زیر به مواردی اشاره خواهد شد که بهصورت بالقوه میتوانند به درمان مغز مهآلود بپردازند. توجه داشته باشید که موارد خاص مانند برخی داروها و کافئین بهصورت کوتاهمدت عمل میکنند، آنها تا زمانی اثر دارند که مصرف میشوند. ممکن است لازم شود در درازمدت، از مصرف داروهای محرک پرهیز نمایید، چراکه بهمرورزمان اثر آنها در شما میتواند خنثی گردد.
درمانهای طبیعی برای پایان دادن به مغز مهآلود
- قند مصرفی خود را کنترل کرده، اما در کنار آن مصرف کربوهیدراتهای سالم را فراموش نکنید.
- در طول روز بهاندازه کافی مواد غذایی مصرف کنید. برای عملکرد مغز در بهترین شرایط خود، مغز نیاز دارد انرژی مورد نیاز خود را از مواد غذایی مصرفی شما تأمین نماید. اگر شما مواد مغذی لازم را از طریق تغذیه فراهم نکنید، تفکر و تمرکز شما دچار اختلال خواهد شد.
- به میزان مناسب پروتئین و چربیهای سالم را در برنامه غذایی خود بگنجانید.
- مدیریت استرس: اگر شما به علت شغل، سبک زندگی و یا شرایط شخصی دچار استرس هستید، سعی کنید بهصورت برنامهریزیشده استرس خود را کاهش دهید. اگر لازم است برای درمان به پزشک مراجعه کنید، در تمرینات تمدد اعصاب و ریلکسیشن شرکت داشته باشید و از هر آنچه میتواند استرس شما را کاهش دهد، کمک بگیرید.
- خواب خوبی داشته باشید: اگر خواب شما نامناسب باشد، ممکن است نیازمند مشورت با پزشک باشید. دنبال راهکارهای مناسب برای رفع مشکل بیخوابی خود باشید. برای خواب خود برنامهریزی کرده و میزان ساعات خواب خود را در طول شب تحت نظر داشته باشید.
- ورزش یک راهکار درمانی مفید است. در بسیاری از موارد انجام ورزش به میزان کافی، میتواند توانایی ما برای فکر کردن و یادگیری مطالب جدید را افزایش دهد. علاوه بر این، اثر تمرینات هوازی بر نوروژنز (رشد و توسعه سلولهای جدید مغزی) شناختهشده است. خود این موضوع میتواند برای سلامتی مغز مفید باشد.
- در صورت عدم تعادل هورمونهای خود، به درمان هورمونها بپردازید.
- وجود هر گونه آلرژی یا حساسیت غذایی را شناسایی کرده و به درمان ان بپردازید.
مکملهایی برای کمک به بهبود مغز مهآلود
هنگامیکه موضوع داشتن سبک زندگی سالم مطرح میشود، برخی از مکملهای خاص میتوانند به برطرف شدن ذهن مهآلود کمک نمایند. توجه داشته باشید ، اگر هورمونهای اصلی مغز بهدرستی تولید نشوند، همه مکملها، کتابهای درمانی و حتی درمانهای پزشکی نیز احتمالاً باعث بهبودی شما نخواهند شد:
- ادابتوژنها (Adaptogens): (ادابتوژنها به گیاهان و داروهایی اطلاق میشود که با استرس مقابله کرده و به تقویت روح و مغز میپردازند) مانند گیاه ریحان مقدس (holy basil)، گیاه ماکا (maca) و گیاه جینسینگ هندی (در ایران به نام بوزیدان شناخته میشود)(ashwagandha). گیاهان ادابتوژن در پایین آمدن سطح کورتیزول مؤثر بوده و به بدن کمک میکنند تا با خستگی و استرس به مقابله بپردازد.
- امگا 3 (روغن ماهی): امگا سه در کاهش سطح التهاب مؤثر است، همچنین تعادل نسبت اسیدهای چرب را در رژیم غذایی شما افزایش میدهد، که این امر میتواند از سلامتی مغز شما پشتیبانی به عمل آورد.
- ویتامینهای گروه B : کمبود انواع ویتامینهای گروه B میتواند شما را کسل و نشاط را کاهش دهد. ویتامینهای گروه B در تبدیل مواد مغذی به شکل مواد قابل استفاده برای بدن، مؤثر هستند، بنابراین با مصرف مکمل B کمپلکس میتوانید اطمینان حاصل کنید که سطح ویتامینهای ب شما، در محدوده مطلوب قرار دارند.
محرکها
تصور میشود برخی از داروهای محرک، مانند ادرال (Adderall)، ریتالین (Ritalin) و ویوانز (Vyvanse) میتوانند در برطرف کردن مغز مهآلود مفید باشند. آنها با افزایش میزان دوپامین در مغز و تحریک سیستم عصبی مرکزی در کنترل مغز مهآلود مؤثر هستند. در صورت ابتلا به هر گونه بیش فعالی (ADHD)، کاهش فرایندهای ذهنی یا خستگی، ممکن است پزشک محرکهای ذهنی را برای شما تجویز نماید. این داروها میتوانند برای درمان مغز مهآلود بسیار مفید باشند، اما تنها در مواردی باید استفاده شوند که بیماری شدید بوده و توسط درمانهای جایگزین بهبودی حاصل نشده باشد.
![blank](https://drsakhabakhsh.ir/wp-content/uploads/edhj.jpg)
مطالب مرتبط
آخرین مقالات
علت التهاب مغزی + تشخیص و درمان
التهاب مغزی چیست التهاب مغز یا آنسفالیت عموماً به دلیل عفونت ویروسی ایجاد می شود. این بیماری که معمولاً به عنوان «تب مغزی» نیز…